Home → Thema's → Risico's op het werk → Warmte

Warmte

Zomerwarmte, hitte, hoge temperatuur

Maximumtemperaturen

De maximumtemperaturen op de werkplaats zijn vastgelegd in het K.B. van 4 juni 2012 betreffende de thermische omgevingsfactoren. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, wordt de temperatuur niet met een gewone thermometer gemeten, maar door middel van een "gecombineerde thermometer - WBGT". Deze bepaalt het gevoel van warmte op de werkplaats op grond van de temperatuur, maar ook op basis van andere factoren zoals straling, luchtsnelheid en vochtigheidsgraad. In de praktijk zorgt dit ervoor dat een gewone thermometer meestal hogere temperaturen dan de WBGT-thermometer aangeeft.

 

Risico’s bij hitte zijn:

  • deshydratatie (vochtverlies mag max. 3% van het lichaamsgewicht zijn);
  • hyperthermie (lichaamstemperatuur stijgt boven de 35 °C);
  • hittekramp (spiercontractie te wijten aan zoutverlies van de spieren door zweetproductie);
  • syncope door hitte (daling van de bloeddruk);
  • hitteberoerte (plotse blokkering van zweetproductie met brutale stijging van de lichaamstemperatuur tot gevolg);
  • onmiddellijke belasting (arbeidssituatie waarbij de lichaamstemperatuur met 1 °C kan stijgen binnen de 30 minuten). 

 

Aard van het werk

 

De wettelijke maximumgrenzen verschillen naargelang de aard van het werk dat door de werknemers geleverd wordt. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen zeer licht en licht werk, halfzwaar werk en zwaar werk. Doorgaans beschouwt men zittend werk als een vorm van (zeer) licht werk, daar waar manueel werk zoals spitten, tilwerk, hout zagen… onder (half)zwaar werk gecatalogeerd wordt. Bij (zeer) licht werk spreekt men over overmatige warmte bij overschrijding van de WGBT index 30 , naargelang de lucht vochtigheid stemt dit overeen met een temperatuur tussen de 32 et 38 graden Celsius. Voor halfzwaar en zwaar werk bedraagt de maximum index respectievelijk 26,7 en 25 wat, afhankelijk van de luchtvochtigheid, overeenkomt met temperaturen tussen de 26 en 30 graden Celsius.

 

Actiewaarden en grenswaarden

Actiewaarden voor de temperatuur (Codex, Titel IV, Hoofdstuk II, art. 5);

Bij koude: Minimum (gemeten met droge thermometer)Bij warmte: Maximim (WBGT, gemeten of berekend)
Zeer licht werk (<117 watt)18 °C29
Licht werk (117-234 watt)16 °C29
Halfzwaar werk (235-360 watt)14 °C26
Zwaar werk (361-468 watt)12 °C22
Zeer zwaar werk (>468 watt)10 °C18

 

 Voor luchtvochtigheid en luchtsnelheid zijn geen grenswaarden vastgelegd in de wetgeving. Er wordt in de wetgeving algemeen gerefereerd naar “wetenschappelijke normen betreffende luchtvochtigheid”.

Preventiemaatregelen

Overmatige warmte van klimatologische oorsprong.

 

Als de temperatuur op de werkplaats deze maxima overschrijdt, is de werkgever verplicht bepaalde maatregelen te nemen zoals o.a.:

    • de werknemers door middel van schermen niet langer rechtstreeks aan de zon blootstellen 
    • in de onmiddellijke omgeving van de werkplaats gratis frisdranken ter beschikking stellen van het personeel. 
    • vanaf de situatie 48 u aanhoudt voorzien in kunstmatige verluchting.

Als deze maatregelen onmogelijk of niet voldoende blijken te zijn, moet de werkgever de duur van de blootstelling aan de warmte inkorten. In de praktijk wilt dit zeggen dat de werkgever de werktijden met bijkomende rusttijden moet afwisselen. De duur en de frequentie daarvan verschillen naargelang de aard van het werk en werden eveneens in de bijlage I opgenomen in het K.B. van 4 juni 2012 (zie Codex, Titel IV, Hoofdstuk II).

 

De rusttijden worden rekening houdend met de actiewaarden en de aard van het werk vastgesteld als volgt:

Afwisseling in het werkWBGT-waarden
Licht werkHalfzwaar werkZwaar werkZeer zwaar werk
45 min. werk - 15 min. rust29,5272319
30 min. werk - 30 min. rust302824,521

 

Bij problemen bij overschrijding van de maximumtemperaturen laat de werkgever zich adviseren door de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer en in akkoord met het comité voor preventie en bescherming op het werk of, bij afwezigheid daarvan, met de vakbondsafvaardiging.

 

Er is gezondheidstoezicht voorzien voor werknemers:

  • met regelmatige blootstelling aan warmte van technologische aard die de actiewaarden overschrijdt: voorafgaandelijk en jaarlijks;
  • werknemers die gewoonlijk buiten werken: passend gezondheidstoezicht.

 

Volgens het K.B. van 4 juni 2012, art. 6, p. 1, 7° stelt de werkgever zonder kosten voor de werknemer aangepaste warme of koude dranken ter beschikking.

 

Informatie

1) Wetgeving

K.B. van 4 juni 2012, zie Codex, Titel IV, Hoofdstuk II

 

2) Normen voor rustperiodes/werkperiodes

NBN EN ISO 7243,

NBN EN ISO 7933,

NBN EN ISO 9886.